Vietnam Innovation Summit 2026 khai mạc tại TP.HCM ngày 14/10, quy tụ cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia công nghệ và các tổ chức quốc tế. Sự kiện tập trung vào bài toán kết nối dòng vốn, hoàn thiện thể chế và thương mại hóa công nghệ, hướng đến chuyển hóa tiềm năng đổi mới sáng tạo thành năng lực cạnh tranh thực chất cho doanh nghiệp Việt Nam.
Ngày 14/10, Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2026 (Vietnam Innovation Summit 2026 – VIS 2026) chính thức khai mạc tại TP.HCM, mở đầu chuỗi hoạt động đối thoại chính sách, kết nối đầu tư và hợp tác công nghệ giữa các tổ chức trong nước và quốc tế. Sự kiện diễn ra dưới sự bảo trợ chiến lược của UBND TP.HCM, do InnoLab Asia tổ chức và Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đồng tổ chức.
Với chủ đề “Critical Mass – The New Currents of Innovation: Vietnam at the Center of a Global Realignment”, VIS 2026 đặt trọng tâm vào khả năng hội tụ nguồn lực để tạo ra bước đột phá cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Chương trình dự kiến thu hút hơn 4.500 lượt đại biểu tham dự trực tiếp, với sự góp mặt của hơn 50 chuyên gia, diễn giả cùng hơn 50 đối tác chiến lược, quỹ đầu tư và tập đoàn công nghệ.
Từ năm 2022 đến nay, VIS đã ghi nhận hơn 20.000 lượt đại biểu đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hơn 600 phiên kết nối giao thương, đồng thời thúc đẩy hơn 20 biên bản ghi nhớ và hợp đồng thương mại. Giá trị giao dịch thương mại và mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) được ghi nhận ở mức hơn 2 triệu USD.
Tuy nhiên, tại kỳ tổ chức năm nay, trọng tâm không chỉ nằm ở quy mô sự kiện hay số lượng người tham dự, mà còn hướng đến hiệu quả hợp tác, khả năng thu hút đầu tư và những kết quả có thể đo lường sau các phiên kết nối.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho rằng những chuyển dịch của kinh tế toàn cầu đang làm thay đổi cấu trúc dòng vốn, phương thức quản trị và tiêu chuẩn cạnh tranh giữa các quốc gia, doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần chuyển hóa cơ hội hội nhập thành năng lực cạnh tranh thực chất, đồng thời gắn đổi mới sáng tạo với khả năng thương mại hóa và sự đồng hành của thể chế.
Theo ông Tuyên, TP.HCM đang hướng đến xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, nơi các ý tưởng công nghệ và nguồn vốn quốc tế có điều kiện thử nghiệm, kết nối và phát triển thành những giá trị kinh tế bền vững. VIS 2026 được kỳ vọng trở thành điểm khởi đầu cho các quyết định đầu tư, thỏa thuận hợp tác chiến lược và giải pháp đưa công nghệ từ phòng nghiên cứu ra thị trường.
Cùng quan điểm, ông Huỳnh Công Thắng, Chủ tịch InnoLab Asia, đại diện ban tổ chức, nhấn mạnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội từ quá trình tái định hình chuỗi giá trị và dòng vốn toàn cầu. Dù vậy, thách thức lớn không chỉ là tiếp cận công nghệ mà còn nằm ở khoảng cách giữa tiềm năng và khả năng triển khai trong thực tế.
Theo ông Thắng, mô hình kết nối năm bên (5-Helix) cần được thúc đẩy để tăng cường sự phối hợp giữa các thành phần trong hệ sinh thái. Đổi mới sáng tạo không nên dừng ở hoạt động truyền thông hay những sáng kiến ngắn hạn, mà cần trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.
Tầm nhìn giai đoạn 2026–2045 được ban tổ chức xác định dựa trên ba định hướng chính: phát triển công nghệ giải quyết những vấn đề thực tế của thị trường; mở rộng hợp tác xuyên biên giới và đa dạng hóa nguồn vốn; đồng thời xây dựng môi trường phát triển nhân lực, thu hút và giữ chân nhân tài. Những lĩnh vực được chú trọng gồm nông nghiệp thông minh, tối ưu hóa năng lượng, y tế dự phòng và các công nghệ có khả năng tạo tác động kinh tế – xã hội.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại ngày khai mạc là diễn đàn cấp cao “Capital Without Borders: FTZ, IFC & Vietnam’s Investment Frontier”, tập trung vào dòng vốn quốc tế, khu thương mại tự do và triển vọng phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam.
Tại diễn đàn, ông Niraj Vedwa, thành viên HĐQT Xacbank (Mông Cổ), phân tích xu hướng phân bổ vốn toàn cầu và các điều kiện để TP.HCM tham gia sâu hơn vào mạng lưới lưu chuyển tiền tệ quốc tế. Theo góc nhìn được chia sẻ tại sự kiện, sức hút của một trung tâm tài chính không chỉ đến từ hạ tầng vật chất, mà còn phụ thuộc vào khả năng bảo đảm tính minh bạch, thực thi cam kết và giải quyết tranh chấp.
Ông Vedwa đề xuất địa phương xác định rõ nhóm nhà đầu tư mục tiêu, xây dựng mạng lưới kết nối với ngân hàng và quỹ đầu tư quốc tế, đồng thời chuyển trọng tâm đánh giá từ số lượng doanh nghiệp đăng ký sang lượng vốn thực tế được thu hút. Việc hình thành các cụm đổi mới sáng tạo và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng được xem là những hướng đi đáng chú ý.
Ở góc độ pháp lý, ông Nguyễn Duy Hiếu, Đối tác và Lãnh đạo Khối Pháp lý EY Law Vietnam, nhấn mạnh vai trò của thể chế trong việc tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư. Theo phân tích tại diễn đàn, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam cần từng bước chuyển từ chi phí thấp sang chất lượng môi trường pháp lý, khả năng dự đoán chính sách và năng lực quản trị rủi ro.
Việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế vì thế không thể chỉ dựa vào các công trình, văn phòng hay ưu đãi tài chính. Các yếu tố nền tảng còn bao gồm quy tắc cấp phép rõ ràng, cơ chế giám sát phù hợp và khung thử nghiệm pháp lý minh bạch, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có cơ sở đánh giá rủi ro khi triển khai mô hình mới.
Trong hai ngày 14–15/10, VIS 2026 tiếp tục tổ chức các diễn đàn về công nghệ sâu, công nghiệp tương lai, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robotics, sản xuất tiên tiến, đổi mới sáng tạo mở và tăng trưởng doanh nghiệp khởi nghiệp. Chương trình cũng dành không gian thảo luận cho kinh tế xanh, chuyển dịch năng lượng và năng lực cạnh tranh thông qua tiêu chuẩn quốc tế.
Đáng chú ý, diễn đàn về cạnh tranh bằng tiêu chuẩn do Masterise Group đồng tổ chức hướng đến ba cấp độ: thích ứng với tiêu chuẩn, chuẩn hóa hoạt động vận hành và chủ động kiến tạo chuẩn mực mới. Trong khi đó, các phiên kết nối doanh nghiệp tạo cơ hội để startup tiếp cận những bài toán thực tế từ các tập đoàn lớn.
Xuyên suốt sự kiện là hoạt động triển lãm công nghệ, giới thiệu doanh nghiệp và hơn 150 phiên kết nối giao thương trực tiếp theo chương trình ASEAN CrossConnect, đồng tổ chức cùng Cradle Fund Malaysia. Mạng lưới tham gia còn có các tổ chức, trường đại học và đối tác quốc tế, góp phần mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, đầu tư và thương mại hóa giải pháp công nghệ.
VIS 2026 diễn ra từ ngày 13 đến 15/10 tại Riverside Saigon Palace, TP.HCM. Với định hướng kết nối vốn, công nghệ và thể chế, sự kiện đặt ra yêu cầu chuyển những nguồn lực đã hội tụ thành dự án cụ thể, hợp tác dài hạn và giá trị kinh tế có thể đo lường. Đây cũng là điều kiện quan trọng để đổi mới sáng tạo trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.
Nguyễn Nam
