Thời kỳ ôm tấm bằng cử nhân loại giỏi để ung dung ngồi chờ việc đã chính thức khép lại. Một cuộc đổi ngôi ngoạn mục đang diễn ra trên thị trường lao động khi hàng loạt doanh nghiệp lớn đồng loạt quay xe, công khai “săn lùng” sinh viên trường nghề. Thực tế cho thấy, các nhà tuyển dụng hiện nay sẵn sàng ngó lơ những bản CV bóng bẩy để trải thảm đỏ đón nhận những ứng viên sở hữu tay nghề thực tế, tư duy chủ động và biết dùng AI.
Ghi nhận tại Ngày hội tuyển dụng việc làm năm 2026 diễn ra ở Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức, không khí sục sôi ngay từ sáng sớm không khác gì một sàn giao dịch lớn. Hơn 43 doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực từ kỹ thuật, công nghệ đến kinh tế, dịch vụ đã mang đến hơn 2.000 cơ hội việc làm. Đáng chú ý, các ngành công nghệ kỹ thuật cơ khí, điều khiển và tự động hóa, công nghệ ô tô, điện – điện tử và công nghệ thông tin đang rơi vào tình trạng “khát” nhân lực trầm trọng.Áp lực mở rộng quy mô sau đại dịch và làn sóng chuyển đổi số đã buộc các doanh nghiệp phải lao vào cuộc đua giành giật lao động có tay nghề. Đại diện Công ty Cổ phần kỹ thuật Laser cho biết, nhu cầu tuyển dụng của họ năm nay tăng vọt tới 150% so với năm trước do mở rộng nhà xưởng, đặc biệt thiếu hụt trầm trọng vị trí vận hành máy. Trong khi đó, ông lớn Thaco Auto TP.HCM cũng tung ra hơn 200 chỉ tiêu tuyển dụng cho các hệ thống showroom tại TP.HCM và Tây Ninh, ráo riết tìm kiếm nhân sự cả khối kỹ thuật lẫn kinh doanh.
Cú sốc lớn nhất đối với nhiều tháp ngà học thuật chính là sự thay đổi tư duy dứt khoát từ phía người sử dụng lao động. Đại diện các doanh nghiệp tham gia ngày hội đều thẳng thắn thừa nhận: Bằng cấp chỉ còn là giá trị tham khảo, kỹ năng thực tế và thái độ làm việc mới là “tấm vé vàng” quyết định sống còn.Lợi thế tuyệt đối của sinh viên cao đẳng nằm ở chỗ họ được đào tạo thiên về thực hành, dễ thích nghi với môi trường công nghiệp khốc liệt và bắt nhịp cực nhanh với quy trình vận hành thực tế. Thậm chí, nhiều nhà tuyển dụng khẳng định họ không hề đặt nặng yêu cầu kinh nghiệm đối với sinh viên mới ra trường vì hoàn toàn có thể đào tạo lại từ đầu. Thứ họ cần là một thái độ tích cực, tinh thần cầu tiến và khả năng chịu áp lực cao – những thứ vốn không được chấm điểm trên ghế nhà trường.
Tuy nhiên, thị trường lao động không phải là một màu hồng dễ dãi. Muốn lọt vào mắt xanh của các tập đoàn lớn, thế hệ lao động trẻ bắt buộc phải tự nâng cấp bản thân với những tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe. Ngoài chuyên môn vững, hai “vũ khí tối thượng” mà các doanh nghiệp hiện nay ráo riết tìm kiếm ở ứng viên là năng lực ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh) và khả năng làm chủ công nghệ, nhạy bén trong việc ứng dụng các công cụ AI vào công việc hằng ngày.Dù được đánh giá cao về sự nhanh nhạy, song các nhà tuyển dụng cũng thẳng thắn vạch trần điểm yếu chí mạng của một bộ phận sinh viên hiện nay: Thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm yếu, quản lý thời gian kém và đặc biệt là tâm lý thụ động, “chờ giao việc” thay vì chủ động xử lý tình huống.Cuộc khủng hoảng thừa thầy thiếu thợ đã không còn là lời cảnh báo mơ hồ mà đang diễn ra trực diện. Thị trường lao động năm 2026 đã phát đi một tín hiệu đanh thép: Doanh nghiệp không cần những bộ óc đầy lý thuyết suông, họ cần những bàn tay biết làm việc. Thời thế đã thay đổi, và cơ hội chỉ thuộc về những ai dám nhúng tay vào thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Thanh Điền
