Sáng ngày 2/8, tại TP.HCM, một sáng kiến cộng đồng mang tên “Lũy Tre Làng” chính thức được giới thiệu cùng với việc thành lập Quỹ Phát triển Tre Việt, bước khởi đầu cho chuỗi nỗ lực kết nối cộng đồng, khơi lại vai trò của cây tre trong đời sống hiện đại.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, cùng sự mai một của văn hóa nông thôn truyền thống, sáng kiến này đặt mục tiêu hồi sinh không gian làng quê gắn với tre, không chỉ như một biểu tượng hoài niệm, mà là lời giải thiết thực cho nhiều bài toán xã hội hiện nay: từ sinh kế bền vững, bảo vệ môi trường đến gìn giữ ký ức văn hóa.
Các đơn vị ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai nghiên cứu và phát triển giống tre chất lượng cao.
Ông Nguyễn Tuấn Khởi – Chủ tịch Quỹ Phát triển Tre Việt
Theo ông Nguyễn Tuấn Khởi – Chủ tịch Quỹ Phát triển Tre Việt, chia sẻ: “Tre không chỉ là biểu tượng văn hóa, mà còn là lời giải thiết thực cho phát triển cộng đồng, bảo tồn bản sắc và ứng phó với biến đổi khí hậu. Thông qua Quỹ và sáng kiến ‘Lũy Tre Làng’, chúng tôi mong muốn kiến tạo những vành đai sinh thái, những cộng đồng phát triển bền vững và đặc biệt giảm phát thải carbon.”
Cây tre, vốn từng hiện diện ở khắp các vùng quê Việt, đang dần mất chỗ đứng trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, với đặc tính sinh trưởng nhanh, hấp thụ carbon hiệu quả, dễ tái tạo và đa dạng ứng dụng, tre đang được nhìn nhận lại như một vật liệu sinh thái có thể thay thế nhựa, xi măng, sắt thép, những tác nhân lớn gây ô nhiễm.
Sáng kiến “Lũy Tre Làng” hướng đến xây dựng các mô hình cộng đồng sống xanh: ứng dụng tre trong kiến trúc, tạo không gian sinh hoạt chung, giáo dục truyền thống, phát triển du lịch trải nghiệm, và tạo sinh kế từ nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ, dịch vụ sinh thái. Không chỉ là mô hình kinh tế, đó còn là cơ hội để cộng đồng sống chậm hơn, gắn bó với tự nhiên hơn và tái kết nối với nhau trong nhịp sống ngày càng công nghiệp hóa.
Sự kiện ra mắt cũng mở màn cho chuỗi hoạt động hướng tới Ngày Tre Thế giới (18/9), trong đó nổi bật là diễn đàn quy tụ nhiều tiếng nói từ cộng đồng, học giới và các tổ chức xã hội, cùng chung tay khẳng định vị thế cây tre trong một tương lai xanh, bản sắc và bao trùm.
Cùng với đó, Quỹ Phát triển Tre Việt ra đời để hỗ trợ các nhóm cộng đồng, cá nhân, nghệ nhân, nhà nghiên cứu… trong việc bảo tồn tri thức bản địa, phục hồi nghề truyền thống và sáng tạo các ứng dụng mới từ tre. Quỹ cũng sẽ đồng hành với các sáng kiến truyền thông, giáo dục môi trường, thúc đẩy tiêu dùng xanh và phát triển các chuỗi giá trị bền vững từ cây tre.
Nguyễn Nam
