Hội thảo quốc tế về Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh lần thứ 17 (TESOL 2026) diễn ra tại TPHCM trong hai ngày 10-11/8, quy tụ hơn 150 diễn giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, giáo viên, học viên sau đại học, nhà quản lý giáo dục và chuyên gia đến từ Việt Nam cùng nhiều quốc gia trên thế giới.
Ngày 10/8, Trung tâm Đào tạo khu vực của SEAMEO tại Việt Nam (SEAMEO RETRAC) phối hợp với Đại học Curtin (Australia) tổ chức Hội thảo quốc tế về Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh lần thứ 17 tại TPHCM.
Với chủ đề “Shaping the Future of TESOL in the Digital Age” – “Định hình tương lai giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên số”, hội thảo năm nay tập trung vào những thay đổi đang diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực giảng dạy tiếng Anh trước tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình học tập mới.
Theo ban tổ chức, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra trên phạm vi toàn cầu, cùng với sự phát triển nhanh chóng của AI và những thay đổi trong chính sách giáo dục tại nhiều quốc gia, lĩnh vực TESOL đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức mới.
Tiếng Anh ngày càng không chỉ được nhìn nhận như một môn học mà còn trở thành phương tiện phục vụ học tập, nghiên cứu, giao tiếp và hội nhập trong môi trường giáo dục và nghề nghiệp đa ngôn ngữ, có sự hỗ trợ ngày càng lớn của công nghệ.
Phát biểu tại sự kiện, Giáo sư Rhonda Oliver nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thích ứng với làn sóng công nghệ. Từ những ngày đầu xuất hiện của email cho đến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay, công nghệ đang thay đổi căn bản quy trình nghiên cứu và tổng hợp tri thức. Mặc dù AI mang lại hiệu suất vượt trội, vai trò định hướng, giám sát và tư duy phản biện của con người vẫn là yếu tố cốt lõi không thể thay thế.
Người học thay đổi, giáo dục tiếng Anh cũng phải thay đổi
Một trong những vấn đề được đặt ra tại TESOL 2026 là sự thay đổi trong cách người học tiếp cận tiếng Anh.
Nếu trước đây quá trình học tập chủ yếu diễn ra trong lớp học truyền thống, hiện nay người học có thể sử dụng nền tảng số, công cụ AI và các cộng đồng học tập trực tuyến để phát triển năng lực ngôn ngữ. Cùng với đó là nhu cầu ngày càng cao về những trải nghiệm học tập linh hoạt, cá nhân hóa và có ý nghĩa hơn.
Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu đổi mới đối với các nhà giáo dục, nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách. Không chỉ phương pháp giảng dạy cần được điều chỉnh, các hoạt động kiểm tra, đánh giá, phát triển năng lực giáo viên và xây dựng chính sách giáo dục cũng phải thích ứng với bối cảnh mới.
Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Thùy Dương, Giám đốc SEAMEO RETRAC, cho biết hội thảo quy tụ các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo giáo dục, nhà nghiên cứu, giảng viên và giáo viên tiếng Anh đến từ Đông Nam Á và nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo bà Dương, sự hiện diện của các đại biểu thể hiện cam kết chung trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Anh thông qua hợp tác, đổi mới sáng tạo và học tập suốt đời.
6 nhóm chủ đề trọng tâm
TESOL 2026 được xây dựng với 6 nhóm chủ đề chính, bao gồm tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong kỷ nguyên số; chuyển đổi số trong giáo dục tiếng Anh; EMI, CLIL và chuyển ngữ (Translanguaging) trong môi trường giáo dục đa ngôn ngữ; đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá; phát triển đội ngũ và năng lực lãnh đạo trong TESOL; chính sách và định hướng phát triển bền vững của giảng dạy tiếng Anh.
Các chủ đề cho thấy hội thảo không chỉ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ trong lớp học mà còn mở rộng sang những vấn đề mang tính hệ thống của giáo dục tiếng Anh, từ phương pháp giảng dạy, đánh giá người học đến đào tạo đội ngũ và hoạch định chính sách.
Đây cũng là cơ sở để các nhà nghiên cứu và giáo viên chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, kết quả nghiên cứu và những cách tiếp cận mới nhằm đáp ứng nhu cầu học tiếng Anh đang thay đổi nhanh chóng.
Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh. Trong đó có TS Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam; TS Willy Renandya, chuyên gia đào tạo giáo viên ngôn ngữ của Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore); GS Sender Dovchin, nhà nghiên cứu và Trưởng Khoa Hợp tác quốc tế, Đại học Curtin; GS Joan Kang Shin, Giáo sư Khoa Giáo dục và phát triển nhân sự, Đại học George Mason (Hoa Kỳ), cùng các chuyên gia về đánh giá năng lực tiếng Anh và phát triển chương trình đào tạo.
Ngoài các chuyên gia, sự kiện còn có sự tham dự của các phái đoàn ngoại giao Malaysia, Australia, Thái Lan và Hoa Kỳ. Ban tổ chức dự kiến hội thảo quy tụ hơn 150 diễn giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, giáo viên, học viên sau đại học, nhà quản lý giáo dục và chuyên gia đến từ Việt Nam, Đông Nam Á cũng như nhiều quốc gia trên thế giới.
AI hỗ trợ giáo viên, nhưng không thay thế người thầy
Một thông điệp đáng chú ý tại hội thảo là cách nhìn cân bằng về vai trò của AI trong giáo dục tiếng Anh.
Theo lãnh đạo SEAMEO RETRAC, AI, công nghệ số và những môi trường học tập mới đang thay đổi cách dạy và học ngoại ngữ. Những công nghệ này mang đến nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng buộc ngành giáo dục phải nhìn nhận lại hoạt động giảng dạy, học tập, đánh giá và phát triển đội ngũ giáo viên.
Tuy nhiên, công nghệ dù phát triển đến đâu vẫn không thể thay thế yếu tố con người trong giáo dục.
Công nghệ có thể hỗ trợ hoạt động giảng dạy, nhưng sự tận tâm, sáng tạo và nguồn cảm hứng mà giáo viên mang đến cho lớp học vẫn giữ vai trò đặc biệt. AI có thể cung cấp thông tin, nhưng người thầy mới là người giúp người học phát triển tư duy phản biện, giao tiếp tự tin và hoàn thiện bản thân.
Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là có nên sử dụng AI hay không, mà quan trọng hơn là sử dụng công nghệ như thế nào để tạo ra những trải nghiệm học tập có ý nghĩa, bảo đảm tính bao trùm và lấy người học làm trung tâm.
Dấu mốc 20 năm hợp tác Việt Nam – Australia
TESOL 2026 đồng thời đánh dấu 20 năm hợp tác giữa SEAMEO RETRAC và Đại học Curtin trong lĩnh vực nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh, phát triển năng lực chuyên môn cho đội ngũ giảng viên và thúc đẩy hợp tác học thuật trong khu vực Đông Nam Á.
Theo SEAMEO RETRAC, trong hai thập kỷ qua, mối quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị được xây dựng trên nền tảng tin cậy, các giá trị chung và cam kết hướng tới chất lượng giáo dục.
Hai bên đã phối hợp phát triển các chương trình đào tạo sau đại học, hỗ trợ phát triển chuyên môn cho giáo viên, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và mở rộng hoạt động trao đổi học thuật, mang lại lợi ích cho hàng nghìn nhà giáo tại Việt Nam cũng như trong khu vực.
Được thành lập năm 1996, SEAMEO RETRAC là một trong 26 trung tâm khu vực của Tổ chức Bộ trưởng Giáo dục các nước Đông Nam Á (SEAMEO). Tại Việt Nam, Trung tâm hoạt động dưới sự quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo, với nhiệm vụ hỗ trợ phát triển giáo dục, nâng cao năng lực nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác giáo dục khu vực.
Xây dựng tương lai TESOL từ hôm nay
Không chỉ là diễn đàn chia sẻ các kết quả nghiên cứu hay phương pháp giảng dạy, TESOL 2026 được kỳ vọng trở thành không gian kết nối các nhà giáo dục, nhà nghiên cứu và các cơ sở đào tạo, qua đó mở rộng những cơ hội hợp tác xuyên biên giới.
Ban tổ chức kỳ vọng trong hai ngày diễn ra hội thảo, các phiên thảo luận sẽ khơi mở nhiều ý tưởng mới, thúc đẩy trao đổi học thuật và tạo thêm cơ hội hợp tác giữa các cơ sở giáo dục cũng như giữa các quốc gia.
Từ câu chuyện AI đến chuyển đổi số, từ đổi mới phương pháp giảng dạy đến phát triển đội ngũ giáo viên, các vấn đề được đặt ra tại TESOL 2026 phản ánh những thay đổi lớn mà giáo dục tiếng Anh đang phải đối mặt.
Trong bối cảnh đó, tương lai của TESOL không chỉ phụ thuộc vào tốc độ phát triển của công nghệ mà còn nằm ở khả năng kết hợp giữa công nghệ, năng lực chuyên môn của giáo viên và nhu cầu thực tế của người học.
Như thông điệp được đưa ra tại hội thảo, tương lai của TESOL không phải là điều để chờ đợi mà là điều cần được cùng nhau kiến tạo, vượt qua những khác biệt về quốc gia, văn hóa và thế hệ.
Nguyễn Nam
