Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, công nghệ Digital Twin (bản sao số) được xem là một trong những giải pháp trọng tâm giúp các đô thị nâng cao năng lực quản trị, tối ưu vận hành và hướng tới phát triển bền vững. Tại hội thảo chuyên đề về Digital Twin diễn ra trong khuôn khổ Smart City Asia 2026, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và nhà quản lý đã cùng chia sẻ những xu hướng mới, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ này vào thực tiễn phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam.
Theo các chuyên gia, Digital Twin không đơn thuần là mô hình mô phỏng kỹ thuật số, mà còn là nền tảng tích hợp dữ liệu theo thời gian thực, cho phép tái hiện toàn bộ hoạt động của hạ tầng, giao thông, năng lượng, môi trường hay quản trị đô thị trên không gian số. Nhờ khả năng phân tích và dự báo, công nghệ này giúp cơ quan quản lý đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành đô thị.
Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia phát triển đã ứng dụng Digital Twin vào quản lý giao thông, quy hoạch đô thị, giám sát môi trường và điều phối hệ thống hạ tầng công cộng. Tại Việt Nam, quá trình xây dựng đô thị thông minh đang mở ra cơ hội lớn cho việc triển khai công nghệ bản sao số, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội hay Đà Nẵng. Tuy nhiên, việc ứng dụng vẫn còn đối mặt với không ít thách thức về dữ liệu, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng dữ liệu chính là “trái tim” của Digital Twin. Để vận hành hiệu quả mô hình này, các địa phương cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ, liên thông giữa các sở ngành và tích hợp với nền tảng số quốc gia. Việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ phát triển các giải pháp mới phục vụ đời sống người dân.
Một trong những nội dung được quan tâm là khả năng ứng dụng Digital Twin trong quản lý giao thông đô thị. Với việc tích hợp dữ liệu từ camera, cảm biến và hệ thống điều hành giao thông thông minh, cơ quan chức năng có thể mô phỏng tình trạng lưu thông theo thời gian thực, từ đó đưa ra các kịch bản điều phối nhằm giảm ùn tắc và tối ưu lưu lượng phương tiện. Không chỉ vậy, công nghệ này còn hỗ trợ dự báo nguy cơ ngập lụt, ô nhiễm môi trường hoặc quá tải hạ tầng để chính quyền chủ động ứng phó.
Các doanh nghiệp công nghệ tham dự sự kiện cũng giới thiệu nhiều giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và điện toán đám mây nhằm hỗ trợ xây dựng Digital Twin cho đô thị. Theo đánh giá của giới chuyên môn, sự kết hợp giữa AI và Digital Twin sẽ trở thành xu hướng chủ đạo trong tương lai khi các thành phố ngày càng cần những hệ thống điều hành thông minh có khả năng tự học và tối ưu liên tục.
Bên cạnh cơ hội, vấn đề bảo mật dữ liệu và an toàn thông tin cũng được đặt ra như một yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển đô thị thông minh. Các chuyên gia nhận định rằng khi mọi hoạt động đô thị được số hóa và kết nối liên tục, nguy cơ tấn công mạng hay rò rỉ dữ liệu sẽ gia tăng nếu không có giải pháp bảo vệ phù hợp. Vì vậy, xây dựng khung pháp lý, tiêu chuẩn an ninh mạng và cơ chế quản trị dữ liệu minh bạch là điều kiện quan trọng để Digital Twin phát triển bền vững.
Ngoài yếu tố công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là bài toán lớn đối với quá trình chuyển đổi số đô thị. Đại diện nhiều doanh nghiệp cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh đào tạo đội ngũ kỹ sư dữ liệu, chuyên gia AI và nhân lực quản trị đô thị số để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Đồng thời, sự hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các trường đại học sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho đô thị thông minh.
Hội thảo về Digital Twin tại Smart City Asia 2026 không chỉ là diễn đàn chia sẻ công nghệ mà còn mở ra cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu trong và ngoài nước. Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số quốc gia, công nghệ bản sao số được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp các đô thị nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng sống và hướng tới mục tiêu phát triển xanh, thông minh và bền vững trong tương lai.
Nguyễn Nam
