Sáng 8/10, tại Nhà hát VOH, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM tổ chức Hội thảo “Xây dựng doanh nghiệp học tập trong Thành phố học tập”, Công nghệ có thể mua, nhưng năng lực học hỏi của tổ chức không thể hình thành trong ngày một ngày hai. Đây đang là bài toán mới của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, lợi thế của doanh nghiệp không còn chỉ nằm ở vốn, quy mô hay thị phần. Công nghệ có thể được mua, quy trình có thể sao chép, trong khi khả năng học hỏi và chuyển hóa tri thức thành hành động lại khó bắt chước hơn.
Theo các diễn giả tại hội thảo, một doanh nghiệp có thể đầu tư lớn cho đào tạo nhưng chưa chắc đã trở thành một tổ chức biết học. Nếu kiến thức chỉ nằm trong từng cá nhân, kinh nghiệm không được lưu giữ và chia sẻ, doanh nghiệp dễ lặp lại những sai lầm cũ hoặc mất đi nguồn tri thức quan trọng khi nhân sự rời đi.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là đào tạo thêm cho người lao động, mà phải xây dựng một môi trường trong đó việc học trở thành một phần của hoạt động thường nhật. Doanh nghiệp cần biết cách ghi nhận bài học từ công việc, chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật kiến thức và biến những tri thức đó thành cải tiến về sản phẩm, quy trình và chiến lược.
Phát biểu tại hội thảo, bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, thay mặt lãnh đạo UBND Thành phố, cho rằng một thành phố học tập không thể chỉ được xây dựng từ trường học, thư viện hay các cơ sở giáo dục.
Phần lớn cuộc đời trưởng thành của mỗi người gắn với công việc, doanh nghiệp và cộng đồng. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ là nơi tạo việc làm mà còn phải trở thành không gian học tập, nơi người lao động liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng và thích ứng với những thay đổi của thị trường.
Theo bà Thanh, trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và những biến động nhanh của thị trường lao động, những kiến thức, kỹ năng được trang bị hôm nay có thể chưa đủ cho công việc ngày mai. Năng lực quan trọng của người lao động vì thế không chỉ là biết làm mà còn phải biết học, biết cập nhật và biết thích ứng.
Từ góc độ này, doanh nghiệp học tập được xem như cầu nối giữa giáo dục và thực tiễn. Một doanh nghiệp biết học có thể nâng cao năng lực người lao động, thúc đẩy đổi mới và tạo ra nguồn lực tri thức mới cho thành phố.
Một nội dung trọng tâm của hội thảo là hệ giá trị ba tầng gồm doanh nhân học tập, doanh nghiệp học tập và cộng đồng doanh nghiệp học tập.
Ở tầng đầu tiên, doanh nhân và người lãnh đạo phải là những người học trước, qua đó làm gương và tạo môi trường khuyến khích nhân viên học tập. Sự chuyển hóa của tổ chức, theo các diễn giả, thường bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy và hành động của người đứng đầu.
Ở tầng thứ hai, học tập phải trở thành một phần trong “hệ điều hành” doanh nghiệp. Tri thức không chỉ được tiếp nhận mà phải được lưu giữ, chia sẻ và chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể trong công việc.
Tầng thứ ba mở rộng từ từng doanh nghiệp sang cộng đồng. Các doanh nghiệp có thể học hỏi lẫn nhau, chia sẻ mô hình và kinh nghiệm, qua đó tạo điều kiện để những cách làm hiệu quả được lan tỏa rộng hơn, đặc biệt đến khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bà Tiêu Yến Trinh, Tổng Giám đốc TalentNet, chia sẻ về khoảng cách giữa hoạt động đào tạo và việc hình thành một tổ chức biết học. Trong khi đó, bà Vưu Lệ Quyên, Tổng Giám đốc Biti’s, tập trung vào vai trò chuyển hóa của người lãnh đạo trong quá trình xây dựng doanh nghiệp học tập.
Ông Nguyễn Khắc Nguyện, Phó Tổng Giám đốc ACB, đề cập cách đưa học tập trở thành một hoạt động thường xuyên trong vận hành của tổ chức quy mô lớn. Bà Trịnh Mai Phương, Phó Chủ tịch phụ trách Nhân sự Unilever Việt Nam, đặt vấn đề chuẩn bị năng lực tương lai trước khi những yêu cầu mới của thị trường trở thành hiện thực.
Phiên thảo luận “Học nhanh hơn sự thay đổi”, do bà Huỳnh Thị Xuân Liên, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH CAO Fine Jewellery, điều phối, tiếp tục đào sâu câu chuyện về năng lực học tập và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo ngành Giáo dục TP.HCM, doanh nghiệp có thể bắt đầu xây dựng văn hóa học tập từ những việc thiết thực như phát triển tủ sách, không gian đọc, câu lạc bộ học tập, cơ chế chia sẻ kinh nghiệm nội bộ hoặc tạo điều kiện để người lao động chủ động cập nhật kiến thức.
Một hướng khác được nhấn mạnh là tăng cường kết nối doanh nghiệp với nhà trường. Doanh nghiệp có thể tham gia hướng nghiệp, trải nghiệm nghề nghiệp, thực tập, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và hỗ trợ phát triển kỹ năng cho học sinh, sinh viên. Ngược lại, nhà trường cần lắng nghe nhu cầu thực tế của doanh nghiệp để đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo.
Hội thảo cũng đặt mục tiêu lan tỏa các mô hình doanh nghiệp học tập tiên phong, tạo những cách làm có khả năng nhân rộng trong cộng đồng doanh nghiệp.
Nguyễn Nam
