Sự kiện chính thức phát động “Hành trình tuần hoàn nhựa 2026” diễn ra tại TP.HCM vào ngày 26/08/2026 đánh dấu mốc quan trọng trong chiến lược chuyển đổi xanh quốc gia. Không dừng lại ở những cam kết trên giấy, sự hợp tác công – tư giữa Unilever Việt Nam, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM đang mở ra cách tiếp cận toàn diện: biến rác thải nhựa thành tài nguyên kinh tế thực giá trị.
Thực tế ngành tái chế nhựa tại Việt Nam phản ánh một nghịch lý: nhu cầu nguyên liệu nhựa tái sinh chất lượng cao khổng lồ nhưng nguồn thu gom nội địa lại rơi vào tình trạng manh mún, thiếu ổn định. Bài toán phân loại rác tại nguồn nếu chỉ kêu gọi tinh thần tự giác của người dân mà thiếu hạ tầng tiếp nhận đồng bộ sẽ rất khó tạo dựng hiệu quả bền vững.
Để giải quyết triệt để nút thắt này, mô hình Trạm thu hồi vật liệu tái chế (MRF) đang được nhân rộng trên toàn TP.HCM. Trạm MRF thử nghiệm tại phường Tân Mỹ là minh chứng sống động cho hiệu quả thực tế. Chỉ sau 3 tháng vận hành, mô hình thu hồi hơn 5,5 tấn rác tái chế, thu hút trên 700 lượt người dân tham gia. Điểm đặc biệt nằm ở chỗ toàn bộ quy trình từ tiếp nhận, phân loại đến vận chuyển đều được minh bạch hóa trên ứng dụng kỹ thuật số GRAC. Rác thải sau phân loại có đường đi rõ ràng, trở thành đầu vào sạch cho chuỗi sản xuất tái chế thay vì bị chôn lấp lẫn lộn.
Song song với hạ tầng phân loại, cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” (PCIC 2026) được phát động với tầm nhìn bứt phá. Khác với mùa giải 2024, PCIC 2026 mở rộng phạm vi tìm kiếm sang khối Nghiên cứu & Phát triển (R&D) nội bộ của các doanh nghiệp — những người trực tiếp đối mặt với thách thức kỹ thuật, chi phí và chất lượng dây chuyền sản xuất.
Chương trình tập trung giải các bài toán khó: Thiết kế bao bì tuần hoàn: Tối ưu hóa vật liệu nhựa mềm và dòng nhựa khó tái chế; Thương mại hóa giải pháp: Kết nối dự án tiềm năng với quỹ đầu tư, chuyên gia công nghệ và hạ tầng tái chế sẵn có; Ứng dụng dữ liệu số: Tích hợp chuyển đổi số vào quản lý chuỗi thu gom và truy xuất nguồn gốc vật liệu.
Sự kết hợp giữa chương trình phân loại tại nguồn và cuộc thi đổi mới sáng tạo đặt ngành kinh tế tuần hoàn vào một bức tranh tổng thể. Bước đi này bám sát tinh thần Quyết định 222/QĐ-TTg về Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Khi chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đi vào thực thi, sự gắn kết giữa Nhà nước kiến tạo – Doanh nghiệp hành động – Nhà khoa học đột phá – Cộng đồng hưởng ứng sẽ tạo nên đòn bẩy vững chắc. Đóng góp của các đơn vị tiên phong như Unilever không chỉ dừng lại ở cam kết gia tăng tỷ lệ nhựa tái chế trong bao bì, mà còn mở ra nhu cầu tiêu thụ ổn định, thúc đẩy thị trường nhựa tuần hoàn vận hành hiệu quả và bền vững.
Nguyễn Nam
