Một trong những ứng dụng xem bóng đá lậu quen thuộc với người dùng Android TV tại Việt Nam vừa bất ngờ thông báo dừng hoạt động sau nhiều năm tồn tại. Động thái này diễn ra giữa lúc cơ quan chức năng mở đợt cao điểm xử lý vi phạm bản quyền số, phát tín hiệu mạnh tay với các nền tảng phát sóng trái phép trên môi trường Internet.
Thị trường xem bóng đá trực tuyến tại Việt Nam đang chứng kiến biến động lớn khi hàng loạt nền tảng phát sóng không bản quyền đồng loạt “biến mất”. Mới đây nhất, ứng dụng Cò TV – cái tên quen thuộc với nhiều người dùng Smart TV và Android TV Box – đã chính thức thông báo ngừng hoạt động sau thời gian dài phát sóng truyền hình và bóng đá trực tuyến trái phép.
Theo ghi nhận, từ sáng 7/5, người dùng truy cập ứng dụng này không còn thấy danh sách kênh hay nội dung phát sóng như trước. Thay vào đó là thông báo chia tay từ nhóm phát triển. Nội dung ngắn gọn nhưng gây chú ý trong cộng đồng sử dụng ứng dụng xem bóng đá lậu: “Hành trình nào cũng có điểm dừng”.
Trong nhiều năm qua, Cò TV được xem là một trong những ứng dụng phổ biến nhất đối với nhóm người dùng TV Box giá rẻ tại Việt Nam. Phần mềm này chủ yếu hoạt động trên nền tảng Android, cho phép xem hàng trăm kênh truyền hình, các giải bóng đá quốc tế và nhiều nội dung giải trí mà không cần trả phí bản quyền. Do vi phạm pháp luật, ứng dụng không xuất hiện trên kho Google Play hay App Store mà được lan truyền qua các diễn đàn công nghệ, hội nhóm Facebook hoặc cài đặt trực tiếp từ cửa hàng bán thiết bị Android TV Box.
Mô hình hoạt động của các ứng dụng kiểu này thường dựa trên công nghệ IPTV. Các đường dẫn phát sóng bị lấy cắp từ đơn vị sở hữu bản quyền sẽ được tích hợp vào ứng dụng để phát lại cho người dùng. Tuy nhiên, do nguồn tín hiệu không ổn định và thường xuyên bị chặn, trải nghiệm xem cũng liên tục gặp lỗi giật, lag hoặc mất kết nối.
Không chỉ riêng Cò TV, thời gian gần đây nhiều hệ thống phát sóng bóng đá lậu nổi tiếng như Xôi Lạc, Vebo hay Thập Cẩm cũng rơi vào tình trạng “đóng băng” hoạt động. Nhiều website vẫn tồn tại nhưng không còn phát nội dung, trong khi các kênh Telegram chuyên cập nhật link xem trực tiếp cũng gần như im lặng.
Giới quan sát cho rằng làn sóng đóng cửa này không còn mang tính tự phát mà xuất phát từ áp lực pháp lý ngày càng lớn. Chính phủ vừa phát động đợt cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc từ ngày 7 đến 30/5. Nội dung trọng tâm bao gồm xử lý website phim lậu, nền tảng phát sóng bóng đá trái phép và các hình thức xâm phạm bản quyền số.
Song song đó, nhiều văn bản pháp lý mới cũng đang siết chặt quản lý môi trường số. Một số dự thảo quy định đề xuất mức phạt hàng chục triệu đồng đối với hành vi phát tán trái phép nội dung điện tử nhằm thu lợi hoặc chia sẻ công khai trên Internet. Điều này khiến không ít cộng đồng chia sẻ ebook lậu, phim lậu và bóng đá lậu đồng loạt thu hẹp hoạt động để tránh rủi ro pháp lý.
Đáng chú ý, các mạng lưới phát sóng trái phép hiện không còn hoạt động theo kiểu nhỏ lẻ như trước mà đã hình thành hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh. Một số nền tảng còn tự phát triển ứng dụng riêng để vượt qua việc chặn tên miền. Theo phản ánh từ các cơ quan truyền thông, mạng lưới Xôi Lạc TV từng phát triển ứng dụng Monplayer nhằm mở rộng khả năng phát nội dung lậu trên điện thoại và TV thông minh. Ứng dụng này được ngụy trang dưới dạng phần mềm xem video thông thường để né kiểm duyệt trên kho ứng dụng.
Ngoài nguy cơ vi phạm pháp luật, các chuyên gia an ninh mạng cũng cảnh báo người dùng về rủi ro khi cài đặt ứng dụng ngoài luồng. Nhiều phần mềm xem bóng đá miễn phí có thể chứa mã độc, theo dõi dữ liệu cá nhân hoặc chèn quảng cáo cá cược trực tuyến trái phép. Một số ứng dụng còn yêu cầu cấp quyền truy cập sâu vào thiết bị, tạo nguy cơ mất an toàn thông tin cho người sử dụng.
Thực tế, việc xem bóng đá lậu từng bùng nổ tại Việt Nam do nhu cầu theo dõi các giải đấu quốc tế rất lớn, trong khi chi phí thuê bao truyền hình trả tiền không phải ai cũng sẵn sàng chi trả. Tuy nhiên, khi các cơ quan chức năng đẩy mạnh xử lý và các đơn vị sở hữu bản quyền tăng cường phối hợp với nhà mạng, khoảng trống dành cho các nền tảng vi phạm đang ngày càng bị thu hẹp.
Nhiều chuyên gia nhận định giai đoạn tới sẽ chứng kiến cuộc thanh lọc mạnh tay hơn trên môi trường số. Không chỉ các website phát sóng bóng đá lậu, mà cả ứng dụng IPTV, nền tảng chia sẻ phim và kho nội dung số trái phép đều có thể trở thành mục tiêu kiểm tra. Điều này được xem là bước đi cần thiết nhằm bảo vệ bản quyền, đảm bảo môi trường Internet lành mạnh và hạn chế các hoạt động kiếm tiền bất hợp pháp từ nội dung số.
Nguyễn Sinh
