Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) chính thức khởi công ngày 29/9, đánh dấu bước tiến mới trong phát triển hạ tầng giao thông liên vùng, đồng thời mở rộng không gian đô thị, công nghiệp và logistics giữa TP.HCM và Đồng Nai.
Ngày 29/9/2026, tại xã Đại Phước, TP. Đồng Nai, hai liên danh nhà đầu tư cùng các doanh nghiệp dự án phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức lễ khởi công Dự án thành phần 2 thuộc dự án đầu tư xây dựng cầu Cát Lái và cầu Long Hưng theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đây là hai công trình giao thông trọng điểm được kỳ vọng góp phần giải quyết những điểm nghẽn kết nối giữa TP.HCM và Đồng Nai trong bối cảnh nhu cầu vận tải liên vùng ngày càng gia tăng.
Hai cây cầu không chỉ mang ý nghĩa thay thế các tuyến kết nối hiện hữu đang chịu áp lực lớn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực Đông Nam Bộ, đặc biệt là kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo quyết định phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi được UBND TP. Đồng Nai ban hành ngày 28/9, Dự án thành phần 2 cầu Cát Lái có tổng mức đầu tư khoảng 14.920 tỷ đồng. Trong khi đó, dự án thành phần tương ứng của cầu Long Hưng có tổng vốn khoảng 8.456 tỷ đồng.
Cả hai dự án đều bao gồm cầu chính bắc qua sông Đồng Nai và hệ thống cầu dẫn ở hai đầu thuộc địa phận TP.HCM và TP. Đồng Nai. Việc triển khai theo hình thức PPP tạo điều kiện huy động nguồn lực ngoài ngân sách cho các công trình hạ tầng có quy mô lớn, đồng thời phân chia rõ trách nhiệm giữa các dự án thành phần.
Trước đó, ngày 15/1/2026, hai dự án đã được động thổ trong chuỗi sự kiện chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đến ngày 11/6, HĐND TP. Đồng Nai khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031, thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư, tạo cơ sở pháp lý để hoàn thiện các thủ tục triển khai.
Theo kế hoạch, cả hai công trình được xây dựng từ năm 2026 và dự kiến đưa vào khai thác năm 2029.
Trong đó, cầu Cát Lái có tổng chiều dài hơn 11,6 km, kết nối từ nút giao Mỹ Thủy trên đường Vành đai 2, thuộc phường Cát Lái (TP.HCM), đến cao tốc Bến Lức – Long Thành, thuộc xã Đại Phước (TP. Đồng Nai). Riêng phần cầu chính và cầu dẫn dài khoảng 3,65 km.
Công trình được thiết kế với 6 làn xe cơ giới, 2 làn xe thô sơ, vận tốc tối đa 80 km/giờ. Điểm đáng chú ý là cầu chính sử dụng kết cấu dây võng hai mặt phẳng dây, có nhịp chính dài 450 m và tĩnh không thông thuyền 55 m. Thiết kế này cho phép tàu container tải trọng đến 60.000 DWT lưu thông qua khu vực, đáp ứng yêu cầu vận tải đường thủy và hoạt động khai thác cảng.
Tổng mức đầu tư toàn dự án cầu Cát Lái sau điều chỉnh vượt 24.000 tỷ đồng. Trong đó, Dự án thành phần 1 sử dụng vốn ngân sách địa phương, với hơn 9.000 tỷ đồng dành cho bồi thường, giải phóng mặt bằng trên diện tích gần 127 ha và xây dựng tuyến đường kết nối. Phần còn lại thuộc Dự án thành phần 2 được triển khai theo phương thức PPP.
Nếu cầu Cát Lái gây chú ý bởi chiều cao tĩnh không thông thuyền, cầu Long Hưng lại đặt ra bài toán kỹ thuật phức tạp với kết cấu dây võng một mặt phẳng dây.
Công trình có tổng chiều dài 3.513 m, mặt cầu rộng 37 m, gồm 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp. Nhịp chính dài 350 m, tháp cầu cao 175 m. Khi hoàn thành, đây sẽ là cầu dây võng một mặt phẳng dây có bề rộng lớn nhất Việt Nam và là công trình thứ hai tại Việt Nam sử dụng kết cấu này sau cầu Bãi Cháy (Quảng Ninh).
So với thiết kế hai mặt phẳng dây phổ biến, kết cấu một mặt phẳng dây đòi hỏi yêu cầu khắt khe hơn trong tính toán khả năng chịu xoắn, chịu tải và tổ chức thi công hẫng. Với bề rộng mặt cầu lên tới 37 m, việc bảo đảm ổn định kết cấu trong điều kiện chịu tác động của gió và tải trọng khai thác là thách thức đáng kể đối với đơn vị thiết kế, thi công.
Để kiểm soát rủi ro, liên danh nhà đầu tư đã phối hợp với các đơn vị tư vấn thực hiện thí nghiệm mô hình trong hầm gió tại các phòng thí nghiệm ở Mỹ và Đan Mạch. Kết quả cho thấy hai công trình đáp ứng yêu cầu ổn định trước tác động của gió trong cả giai đoạn thi công và khai thác.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, hai dự án còn được đầu tư về kiến trúc. Cầu Cát Lái lấy cảm hứng từ hình tượng giọt nước, thể hiện sự hòa quyện giữa dòng sông Đồng Nai và cảnh quan vùng đất trù phú. Trong khi đó, cầu Long Hưng mang ý tưởng “Ý chí vươn cao”, với hai trụ tháp tựa hình tượng song kiếm, biểu trưng cho sự hợp lực và gắn kết giữa hai địa phương. Các mảng phù điêu gốm Biên Hòa kết hợp hệ thống chiếu sáng LED được kỳ vọng tạo điểm nhấn cảnh quan cho công trình.
Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng được kỳ vọng chia sẻ áp lực giao thông cho phà Cát Lái, Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 51 và cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Quan trọng hơn, hai công trình góp phần hình thành mạng lưới kết nối đa hướng giữa các khu đô thị, khu công nghiệp, trung tâm logistics và sân bay Long Thành.
Cầu Long Hưng kết nối phường Long Phước (TP.HCM) với xã An Phước (TP. Đồng Nai), có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 9,8 km, trong đó phần cầu chính và cầu dẫn thuộc Dự án thành phần 2 dài khoảng 3,5 km. Tuyến đường này được kỳ vọng tăng cường kết nối khu vực phía Bắc, Đông Bắc TP.HCM với Đồng Nai, đồng thời giảm phụ thuộc vào các trục giao thông hiện hữu.
Đối với cầu Cát Lái, việc hình thành tuyến kết nối trực tiếp qua sông Đồng Nai sẽ tạo thêm lựa chọn di chuyển giữa TP.HCM và các khu vực phát triển phía Đông, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và mở rộng không gian phát triển đô thị.
Đảm nhiệm vai trò nhà đầu tư cầu Cát Lái và cầu Long Hưng, Tổng Công ty Xây dựng Số 1 – CTCP (CC1) cùng các thành viên liên danh có kinh nghiệm triển khai nhiều công trình cầu lớn như cầu Thủ Thiêm, cầu Đồng Nai mới, cầu Rạch Miễu 2 và cầu Đại Ngãi.
Với quy mô vốn lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và vai trò kết nối chiến lược, hai dự án được xem là những mắt xích quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng giao thông Đông Nam Bộ, tạo nền tảng cho sự phát triển đồng bộ giữa TP.HCM và Đồng Nai trong giai đoạn tới.
Nguyễn Nam
