Trong bối cảnh các vấn đề tâm lý, rối loạn tâm thần ở trẻ em và vị thành niên ngày càng được quan tâm, TP.HCM vừa đưa vào hoạt động Cơ sở 3 của Bệnh viện Tâm thần Thành phố, chuyên sâu khám, đánh giá và điều trị cho nhóm bệnh nhân này.
Sáng 11/9, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tổ chức lễ ra mắt Cơ sở 3 – địa điểm được định hướng trở thành cơ sở chuyên sâu về tâm lý, tâm thần trẻ em và vị thành niên. Việc đưa cơ sở mới vào hoạt động được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho các cơ sở hiện hữu, đồng thời tạo thêm một môi trường khám chữa bệnh phù hợp hơn với trẻ em.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần tại đô thị lớn ngày càng gia tăng. Trẻ em, vị thành niên có thể đối mặt với nhiều áp lực từ học tập, gia đình, các mối quan hệ xã hội, môi trường sống cũng như những tác động ngày càng lớn từ internet và mạng xã hội. Nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, các vấn đề tâm lý có thể ảnh hưởng lâu dài đến quá trình học tập, phát triển và hòa nhập của trẻ.
BS CKII Nguyễn Đăng Khoa, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần TP.HCM thông tin về cơ sở mới
Phát biểu tại buổi ra mắt Cơ sở 3, BS CKII Nguyễn Đăng Khoa, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cho biết việc đưa cơ sở chuyên sâu về tâm lý, tâm thần trẻ em và vị thành niên vào hoạt động là bước tiến quan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tâm thần trên địa bàn thành phố.
“Can thiệp sớm cho trẻ em không chỉ là điều trị vấn đề của ngày hôm nay, mà còn có thể góp phần thay đổi cả một chặng đường phát triển của trẻ trong tương lai”, BS Nguyễn Đăng Khoa nhấn mạnh.
Theo Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, Cơ sở 3 được hình thành trên nền tảng Khoa Tâm lý – Tâm thần Trẻ em, hướng đến việc cung cấp các dịch vụ khám, sàng lọc, đánh giá tâm lý và điều trị chuyên sâu. Điểm đáng chú ý là mô hình mới không chỉ tập trung vào điều trị bằng thuốc mà tăng cường phối hợp giữa bác sĩ tâm thần, chuyên viên tâm lý và điều dưỡng, qua đó xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp với từng trường hợp.
PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM phát biểu tại buổi lễ
Trước đó, ngày 11/8, lãnh đạo TP.HCM đã khảo sát thực tế và chỉ đạo việc sắp xếp, di dời các cơ sở y tế thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần. Tình trạng quá tải và hạn chế về cơ sở vật chất tại một số địa điểm cũ đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng tổ chức lại không gian khám chữa bệnh.
Chỉ khoảng một tháng sau, Cơ sở 3 được hoàn thiện để đưa vào vận hành. Bệnh viện Tâm thần TP.HCM phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) thực hiện bàn giao, cải tạo tòa nhà, chỉnh trang các phòng khám và hoàn thiện hạ tầng phục vụ người bệnh.
Một điểm khác biệt tại cơ sở mới là không gian dành cho trẻ em được chú trọng. Với sự đồng hành của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM và Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP.HCM, khu vực tầng trệt được xây dựng không gian vui chơi dành cho trẻ. Đây được xem là một giải pháp giúp giảm cảm giác căng thẳng, sợ hãi thường gặp ở trẻ khi đến cơ sở y tế, đồng thời tạo môi trường thân thiện hơn trong quá trình thăm khám.
Cơ sở 3 bắt đầu vận hành thử từ ngày 7/9. Chỉ trong 2 ngày đầu, nơi đây đã tiếp nhận 442 lượt khám, thực hiện 15 ca điện não, 9 ca điện tim và 82 lượt đánh giá, khám tâm lý.
Những con số này phần nào cho thấy nhu cầu thực tế đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em tại TP.HCM. Đồng thời, việc cơ sở mới nhanh chóng đi vào hoạt động cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn, tổ chức quy trình khám chữa bệnh phù hợp và bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa.
Trong định hướng hoạt động, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đẩy mạnh khám, sàng lọc và chẩn đoán sớm, giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường ngay từ giai đoạn đầu. Việc phối hợp giữa chuyên khoa tâm thần và tâm lý được kỳ vọng giúp xây dựng phương án can thiệp phù hợp, hạn chế sử dụng thuốc khi chưa thực sự cần thiết.
Bên cạnh đó, bệnh viện sẽ phát triển các chương trình tư vấn, trị liệu tâm lý, trị liệu nhóm, can thiệp hành vi và hỗ trợ trẻ có rối loạn phát triển. Vai trò của phụ huynh cũng được đặt vào quá trình điều trị, bởi việc chăm sóc trẻ không thể chỉ diễn ra trong phòng khám mà cần được tiếp nối tại gia đình và môi trường học tập.
Một định hướng đáng chú ý khác là thí điểm mô hình điều trị ban ngày. Với mô hình này, trẻ có thể tham gia các hoạt động trị liệu, phục hồi chức năng trong ngày nhưng vẫn duy trì cuộc sống cùng gia đình, hạn chế việc phải tách khỏi môi trường sinh hoạt quen thuộc.
Bệnh viện cũng hướng đến xây dựng mạng lưới phối hợp với trường học, cơ sở giáo dục chuyên biệt và các đơn vị bảo trợ xã hội. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với đặc thù sức khỏe tâm thần trẻ em, khi hiệu quả can thiệp phụ thuộc không chỉ vào bệnh viện mà còn vào gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Song song với mở rộng cơ sở vật chất, việc đào tạo đội ngũ nhân lực chuyên môn cao tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt. Bệnh viện dự kiến tăng cường đào tạo, cập nhật các phương pháp điều trị mới và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn.
Việc đưa Cơ sở 3 vào hoạt động cũng nằm trong kế hoạch tổ chức lại hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần của TP.HCM. Thành phố đang xúc tiến các thủ tục liên quan đến việc di dời Cơ sở 1, đồng thời thúc đẩy các dự án đầu tư công gồm Bệnh viện Tâm thần quy mô 1.000 giường và Trung tâm điều dưỡng tâm thần quy mô 1.000 giường.
Không chỉ bổ sung thêm một địa điểm khám chữa bệnh, Cơ sở 3 còn cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận sức khỏe tâm thần trẻ em: phát hiện sớm, can thiệp đa chuyên ngành và coi gia đình, nhà trường là một phần của quá trình điều trị. Trong bối cảnh áp lực tâm lý ở trẻ ngày càng được nhận diện rõ hơn, việc hình thành những không gian khám chữa bệnh chuyên biệt, thân thiện và dễ tiếp cận sẽ là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới chăm sóc sức khỏe của TP.HCM.
Nguyễn Nam
